4- زمان تعویض فیلترها

فیلترهای دستگاه تصفیه هوا پس از مدت زمانی مشخص و تصفیه مقدار مشخصی آلودگی، اشباع شده و نیاز به تعویض دارند. گاهی اوقات این زمان مشخص بسیار کم خواهد بود. یعنی فیلترها به سرعت اشباع شده و نیاز به تعویض دارند.
در اینجا به چند دلیل برای نیاز به تعویض زود به زود فیلترهای دستگاه‌های تصفیه هوا اشاره می‌کنیم:

• استفاده نکردن از پیش فیلتر مناسب و یا در کل حذف مرحله پیش فیلتر. پیش فیلتر دستگاه تصفیه هوا با جذب و تصفیه ذرات درشت مانند گرد و خاک از فیلترهای کربن فعال و هپا محافظت می کند و از اشباع شده سریع آن ها جلوگیری می کند. دستگاه‌های تصفیه هوایی که از پیش فیلتر مناسب استفاده نمی‌کنند و یا این مرحله را به کلی حذف می‌کنند، کارکرد فیلترهای آن‌ها کاهش می‌یابد و به سرعت اشباع می‌شود.

• به کار بردن مقادیر کمی فیلتر با ظرفیت کم برای تصفیه آلاینده‌ها. طبیعتا دستگاهی که برای مثال 2 متر مربع فیلتر هپا به جای نیم متر مربع استفاده کرده است و یا کربن اکتیوی حدود 2 کیلوگرم به جای 200 گرم به کار برده است، زمان کمتری تا اشباع شدن فیلتر کار خواهد کرد .

• مشخص کردن طول عمر فیلتر بر اساس زمان سپری شده و مشخص (مثلاً هر ۶ ماه یکبار) بجای در نظر گرفتن زمان کارکرد واقعی و میزان آلودگی محیط. زمان تعویض فیلتر زمانی تقریبی است که علاوه بر مقدار و نوع فیلتر و برخی عوامل دیگر، به مقدار آلودگی محیط و میزان استفاده نیز بستگی دارد. بر این اساس نمی توان زمانی مشخص و ثابت برای تعویض فیلترها تایین کرد.

• ترکیب چند مرحله فیلتر در یک مرحله. برای مثال برخی دتگاه های تصفیه هوا از فیلتر کربن اکتیو به همراه فیلتر هپا در یک فیلتر استفاده کرده اند. بدین ترتیب مصرف کننده مجبور به تعویض همة فیلترها در یک زمان می‌شود حتی اگر تنها یکی از فیلترها اشباع شده باشد.

نگهداری نادرست و عدم تعویض به موقع فیلترها در بسیاری از مدل‌ها، یک دلیل دیگر برای ضعف عملکرد دراز مدت دستگاه‌های تصفیه هوا است.

اکثر آزمون‌ها و ارزیابی‌هایی که بر روی دستگاه‌های تصفیه هوا انجام می‌شود، تنها چند ساعت اول از عمر آن‌ها را شامل می‌شود، در حالیکه کارایی واقعی این گونه محصولات را باید در دراز مدت سنجید.

دستگاه‌های تصفیه هوایی که از الیاف باردار شده نیز استفاده می‌کنند نیز به سرعت قدرت جذب خود را از دست می‌دهند مخصوصاً اگر در مجاورت دود سیگار قرار داشته باشند.

متأسفانه بسیاری از سازندگان برای کاهش قیمت تمام شده محصولات، اجزاء و ملزوماتی را حذف می‌کنند که راندمان دراز مدت دستگاه‌های تصفیه هوا را کاهش می‌دهد.
یکی از این روش‌های کاهش هزینه، استفاده از پیش فیلترهای کم اثر است. این امر در دستگاه‌های تصفیه هوای مبتنی بر فیلترهای هپا، باعث پر شدن و بسته شدن بسیار سریع مجاری هوا و در نتیجه افت جریان هوا و کاهش تعداد دفعات تعویض هوا در هر ساعت خواهد شد. این نکته زمانی با اهمیت تر به نظر می رسد که سازندگان اعلام می‌کنند که فیلترهای هپا تنها یک بار در هر ۳ تا ۵ سال باید تعویض شوند.

پیش‌فیلترهای ضعیف، همچنین باعث می‌شوند که دانه‌های کربن فعال نیز به سرعت ظرفیت جذب سطحی را از دست بدهند. به این ترتیب که ذرات معلق (که در حالت درست باید توسط پیش فیلترها جذب شوند)، خلل و فرج دانه‌های کربن فعال را پر کرده و ظرفیت سطح جذبی گازهای شیمیایی را از بین می‌برند.

یکی دیگر از مسائلی که سازندگان و فروشندگان دستگاه‌های تصفیه هوا به مصرف‌کنندگان نمی‌گویند، آن است که فیلترهای هپا و کربن اکتیو به هیچ عنوان قابل شست و شو نیستند.

ذراتی که جذب فیلترهای هپا می‌شوند، ذرات میکرونی هستند و به علت میکرونی بودن ابعادشان، به خورد الیاف رفته و با شست و شو و یا باد گرفتن تمیز نمی‌شوند.